Mahfi Eğilmez yazdı: Gerçek iktisatta 2020’ye ait birinci sonuçlar

Read Time:3 Minute, 40 Second
Mahfi Eğilmez yazdı: Gerçek iktisatta 2020’ye ait birinci sonuçlar

Ekonomist Mahfi Eğilmez, “Reel Iktisatta 2020’ye Ait Birinci Sonuçlar” başlıklı yazısında turizmden otomotive birçok kesimdeki ekonomik büyüme ve …

Ekonomist Mahfi Eğilmez, “Reel Iktisatta 2020’ye Ait Birinci Sonuçlar” başlıklı yazısında turizmden otomotive birçok kesimdeki ekonomik büyüme ve değişim orantılarını ele aldı.

Mahfi Eğilmez’in yazısı şöyle:

Sanayi Üretiminin DurumuEkonominin üretim tarafındaki durumu saptayabilmek için dalların durumuyla ilgili datalara sahip olmak gerekiyor. Bu mevzuda eldeki tek aktüel olgu sanayi üretimi olduğu ve sanayi üretimi GSYH’deki hissesinin yüksek olmamasına karşılık bütün dalları etkileyecek bir yapıda olduğu için sanayi üretimindeki değişimi almamız bize bir fikir verecektir. Grafik sanayi üretimi değişimi gösteriyor(Kaynak: http://www.tuik.gov.tr) 

Grafiğe nazaran 2018 yılının 2. yarısında başlayan ivme kaybı 2019’un son çeyreğine kadar sürmüş, sonrasında sanayi üretiminde geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran artmış ortaya çıkmıştır. Bu eğilim 2019 yılının mart ayında tekrar düşüşe dönmüş ve nisan ayında geçen yılın nisan ayına nazaran yüzde 31,4 orantısında bir küçülmeyle dibe vurmuştur.

PERAKENDE SATIŞ HACMİNİN DURUMU

Iktisadın talep açısından ne durumda olduğunu saptayabilmek için iktisadın talep durumuna bakmak gerekiyor. Bunu gösterecek en iyi gösterge perakende satış hacmi yıllık değişim nispeti. Grafik perakende satış hacmi yıllık değişim orantısını 2018 yılı başından bu yana gösteriyor (kaynak: http://www.tuik.gov.tr/ )

DIŞTİCARETTE DURUM

Aşağıdaki tablo dışticarette Ocak – Mayıs sonuçlarını geçen yılın tıpkı devriyle karşılaştırıyor (Kaynak:http://www.tuik.gov.tr)

Dış ticaretteki bu son gelişmeler ‘kur yükselirse ihracat artar’ sloganının sıradan koşullarda tasdikli olduğunun, bunalım koşullarında beğenilen olmadığının tipi bir örneği. USD TL kuru geçen yılın ortalamasından (5,70) bu yana (6,85) yüzde 20 nispetinde TL aleyhine değişmiş, bir gayrı deyişle TL yüzde 20 paha kaybetmiş bulunuyor. Bu durumda olağan koşullarda ihracatın artması ve ithalatın düşmesi gerekirdi. Ne var ki bizim ihracat yaptığımız ekonomiler (ihracatımızın yarıya yakını Avrupa Birliği ülkelerine) küçülmeye başladıkları ve o nedenle ithalatlarını düşürdükleri için bizim fiyatımız ne kadar düşerse düşsün ihracatımız artmıyor tam bilakis azalıyor. Birinci 5 ayda ihracat yüzde 20 düşerken ithalat yüzde 5 düştü. Bu gidiş cari istikrarın beklendiği üzere fazla vermeyebileceğinin işareti.

TURİZMDE DURUM

Aşağıdaki tablo Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçi sayısında Ocak – Mayıs  sonuçlarını geçen yılın tıpkı periyoduyla karşılaştırmalı olarak gösteriyor Kaynak: https://yigm.ktb.gov.tr)

Turizmde birinci 2 ay, geçen yılın birinci 2 ayına nazaran gelen yabancı turist sayısında artış olmuşken mart ayında önemli bir düşüş olmuş, nisan ve mayıs aylarında ise neredeyse hiç turist gelmemiştir. Birinci 5 ayın sonuçlarına nazaran gelen yabancı turist sayısı geçen yılın birinci 5 ayına nazaran yüzde 67 azalmıştır. Geçen yılın yekun turizm gelirinin 35 milyar dolar olduğunu düşünür, Avrupa Birliği’nin ve Rusya’nın tatil konusunda olumsuz yaklaşımlarının varlığını dikkate alırsak bu yıl bu gelirin üçte biri seviyesinde bir turizm geliri epeyce başarılı bir sonuç olarak kabul edilmelidir.

KONUTTA DURUM

Aşağıdaki tablo yeni konut fiyatlarındaki gelişmeleri gösteriyor. Fiyat artışları piyasadaki canlanmaya işaret eder) (Kaynak: https://www.tcmb.gov.tr)

2015’den Mayıs 2017’ye kadar gerçek fiyat artışları azalarak gitse de olumlu seyrederken o aydan itibaren negatife dönmüş ve 2020’de tekrar olumlu olmuş görünüyor. Covid-19 pandemisiyle birlikte gerek getirilerin düşürülmesi gerek uygulanan büyük teşvikler sonucunda konut piyasasında önemli bir canlanma ortaya çıkmış ve konut fiyatları yükselişe geçmiş bulunuyor. Mevcut durumda TL mevduatın negatif gerçek getiri aldığı, yabancı para mevduatlarının sıfır nema aldığı, fonların getirilerinin vergiyle düşürüldüğü bir ortamda kişilerin mecburî olarak konut yatırımına yönlendiği düşünüldüğünde bu durumun sürdürülebilir olmadığı umumî kabul görüyor.

OTOMOTİVDE DURUM

Covid – 19 pandemi sürecinde en çok korkulan kesitlerden birisi de otomotiv alt kısmıydı. Aşağıdaki grafik otomotiv dalının durumunu gösteriyor (kaynak:http://www.odd.org.tr)

Grafik, otomotiv alt kısmının, 2020 yılının bilhassa nisan ve mayıs aylarında, 10 yıllık ortalamaların epey gerisinde kaldığını ortaya koyuyor. Buna karşılık 2019 ile karşılaştırıldığında bu yılın beğenilmeyen olmadığı görülebiliyor.

BÜYÜME KESTIRIMLERI

Bu gelişmelere nazaran milletlerarası kuruluşların Türkiye iktisadının 2020 ve 2021 büyümesiyle ilgili kestirimleri aşağıda listelenmiş bulunuyor:

OECD’nin parantez içinde verilen kestirimleri Covid – 19 pandemisinde 2. dalga yaşanması olasılığında ortaya çıkabilecek sonuçlara ait iddialarıdır. 

GELECEĞE BAKIŞ

Topluluğun geleceğe nasıl baktığını kıymetlendiren birtakım anketler var. Bu anketlerin en değerlilerinden ve en kapsamlılarından birisi TÜİK’in hazırlayıp aylık olarak yayınladığı Ekonomik Itimat Endeksidir. Bu bileşik endeks; tüketici ve üreticilerin umumî ekonomik duruma ait değerlendirmelerini, beklenti ve eğilimlerini özetler. Endeks, mevsim tesirlerinden arındırılmış tüketici itimat endeksi, gerçek kesim (imalat sanayi), hizmet, perakende ticaret ve inşaat bölümleri inanç endekslerinin alt endekslerinin ağırlıklandırılarak birleştirilmesinden oluşuyor. Endeksin elimizdeki son görünümüne nazaran oluşturulmuş karşılaştırmalı grafik aşağıdadır. (kaynak: http://www.tuik.gov.tr)

Buna nazaran mart ve nisan aylarında yaşanan büyük inanç kaybı mayıs ve haziran aylarında hayli telafi edilmiş üzere görünüyor.

Özetle; gerçek iktisatta durum istenilmeyen lakin topluluğun geleceğe dönük beklentisi olumlu tarafta değişiyor diyebiliriz. 

Cumhuriyet

0 0
Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleppy
Sleppy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

DMCA.com Protection Status gaziantep escort gaziantep escort bayan escort gaziantep muhafazakar villa